GPT staat voor Generative Pre-trained Transformer. Het is het type AI-model van OpenAI dat tekst, code en gesprekken genereert op basis van wat het tijdens training heeft geleerd. ChatGPT is de bekendste toepassing, maar GPT zit ook onder honderden andere zakelijke tools.
In dit artikel: wat de afkorting betekent, hoe een GPT-model werkt, hoe GPT zich verhoudt tot ChatGPT en welke versies er nu zijn.
Wat betekent de afkorting GPT?
Elk onderdeel van de afkorting beschrijft een kenmerk van het model.
Hoe werkt een GPT-model?
Een GPT-model is een type taalmodel. In het Engels noemt men dit een Large Language Model. Afgekort LLM. Het voorspelt steeds het volgende woord in een zin, gebaseerd op alles wat ervoor staat. Klinkt simpel, maar door de schaal (honderden miljarden parameters) en de hoeveelheid trainingsdata leest het de context zo goed dat de output natuurlijk en bruikbaar aanvoelt.
Wat een GPT-model in de praktijk doet:
- Tekst schrijven of herschrijven in elke gewenste toon
- Documenten samenvatten en analyseren
- Vragen beantwoorden op basis van aangeleverde informatie
- Code genereren en debuggen
- Vertalen tussen talen
Belangrijk om te weten: GPT "weet" niets uit zichzelf. Het herkent patronen. Daardoor klinkt de output overtuigend, ook als de inhoud niet klopt. Voor toepassingen waar feitelijke juistheid telt, is een controlestap dus geen luxe maar standaard.
GPT en ChatGPT: wat is het verschil?
GPT en ChatGPT worden vaak door elkaar gebruikt, maar het zijn niet dezelfde dingen.
GPT is het taalmodel zelf. Een stuk technologie van OpenAI dat ontwikkelaars gebruiken om producten te bouwen.
ChatGPT is één specifiek product dat OpenAI met dat model heeft gebouwd: een chat-interface waarin je vragen typt en GPT antwoordt.
Vergelijking: GPT is de motor, ChatGPT is de auto. Microsoft Copilot, talloze klantenservice-bots en honderden andere tools draaien ook op GPT, maar zijn geen ChatGPT. Welk ChatGPT-abonnement bij jouw bedrijf past hangt af van hoe je het gebruikt en met welke data je werkt.
Welke versies van GPT zijn er nu?
GPT komt sinds 2018 in nieuwe versies uit, elk slimmer dan de vorige.
Voor de meeste toepassingen werkt het laatste model. Voor specifieke taken (snelle bulkverwerking, kostenoptimalisatie) kiezen ontwikkelaars soms bewust voor een lichtere of oudere variant via de API.
Sinds 2025 brengt OpenAI elk paar maanden tussentijdse updates uit (5.1, 5.2, 5.3, 5.4, 5.5). Voor de actuele versie kijk je op de website van OpenAI.
Tot slot
Waar GPT voor staat is het makkelijke deel. De interessantere vraag is wat je er in jouw werk concreet mee doet.
In één dagdeel leren we je team slim prompten, een eigen AI-assistent bouwen en compliant werken volgens de AI-Act. Bekijk onze ChatGPT-trainingen voor bedrijven of plan een vrijblijvend gesprek om te kijken wat past.
FAQ
Veelgestelde vragen over GPT
Voor de meeste taken werkt de nieuwste versie het beste. OpenAI brengt zelf snelle modellen voor standaardtaken (zoals samenvatten of vertalen) en zwaardere modellen voor complex redeneren of programmeren. Bij twijfel: begin met de standaardvariant en schaal alleen op naar een zwaarder model als je merkt dat de antwoorden te oppervlakkig zijn.
Een gratis versie van ChatGPT is beschikbaar via chatgpt.com, met beperkingen op het aantal berichten en de modellen die je kunt kiezen. Voor zakelijk gebruik, hogere limieten en de nieuwste modellen is een betaald abonnement (Plus, Pro, Business of Enterprise) of API-toegang nodig.
Sinds 2025 brengt OpenAI elk paar maanden een tussentijdse update uit. Grote sprongen (van GPT-4 naar GPT-5) gebeuren ongeveer eens per één tot twee jaar. Voor zakelijke toepassingen is het zelden nodig om elke release direct te volgen. De grote sprongen zijn de momenten om je werkwijze opnieuw tegen het licht te houden.
ChatGPT staat niet voor iets specifieks. De "Chat" verwijst naar de chat-interface, "GPT" naar het onderliggende Generative Pre-trained Transformer-model van OpenAI. ChatGPT is dus letterlijk een chat-toepassing bovenop het GPT-model.
GPT is ontwikkeld door OpenAI, een AI-onderzoeksbedrijf opgericht in 2015. De eerste versie (GPT-1) verscheen in 2018. De onderliggende Transformer-architectuur is in 2017 door onderzoekers van Google geïntroduceerd in het paper "Attention Is All You Need".
GPT (OpenAI), Claude (Anthropic) en Gemini (Google) zijn alle drie grote taalmodellen die op vergelijkbare manieren werken. Ze verschillen in trainingsmethode, prestaties op specifieke taken, prijs en privacy-instellingen. In de praktijk gebruiken veel bedrijven meerdere modellen naast elkaar, afhankelijk van het type taak.